Homenaje a Bach 1996
Eduardo Chillida
Terracotta H= ca. 40 cm
S. Sebastian, Chillida Leku
(Foto uit Catalogus Museo CHillida Leku p.15)

Ken je dat gevoel? Die ruwe chamotte in je handen als je het op de werktafel staat te walken? In je hoofd is al een voorstelling opgedoemd. Dat steeds krachtiger en haastiger kneden om de vorm in de klei te brengen omdat je het beeld niet mag verliezen. De kramp in je bovenarmen, de angst dat het niet gaat lukken, deze eenvoudige maar sublieme vorm, nee, deze enige voorstelling ooit door mensenhanden gemaakt, die er werkelijk toe doet? En dat ie er dan plotseling begint te komen, in je handen, terwijl de klei nog te slap blijkt en de vorm te glad en de begeestering groter toen het ding er nog niet was en dat je hem wanhopig even op de tafel laat rusten: is het nou echt zo geweldig?

Homenaje a Bach 1996
Eduardo Chillida
Terracotta H= ca. 40 cm
S. Sebastian, Chillida Leku

Waarom is deze hommage voor Bach eigenlijk een boek? Is het een hommage voor, of een hommage aan, of een hommage van? Meestal spreken we van een hommage ‘brengen’ of ‘brengen aan’. In het Spaans (of Baskisch) a : “hommenaje a Bach" noemt Eduardo Chillida zijn terracotta boek. In de middeleeuwen was de hommage een belangrijk ritueel, waarbij de vazal zijn trouw beloofde aan zijn heer. Het kan zijn dat Eduardo zich trouw wilde verbinden aan Johan Sebastian, maar waarom dan een boek en niet een paar handen, zoals dat hoorde bij het middeleeuwse ritueel?

Homenaje a Bach 1996
Eduardo Chillida
Terracotta H= ca. 40 cm
S. Sebastian, Chillida Leku

Een boek. Voor het raam. Net op tijd, nog even gezien, voordat we naar buiten stapten, de museumboerderij van Chillida Leku uit, de druilerige winterregen in. We hadden geluk met het weer. Niemand in het park te zien, de boerderij voor ons alleen, lichtgrijze motregen die de sculpturen op hun best uitlichten. Foto’s uit San Sebastian zijn meestal gemaakt in de zon, maar die schijnt slechts een paar weken per jaar, daar aan de golf van Biskaje, waar het net zo vaak druilt als in Engeland, of bij ons. Foto’s uit San Sebastian toveren ons daarom een verkeerd beeld voor, niet het licht waarin Eduardo Chillida doorgaans werkte.

Z.t. (Male Statue) 2017
Maria Roosen
Geblazen en gezandstraald glas, kleur Sahara 46 x 20 cm
(Ajeto Glassworks)
Gezien: tentoonstelling ‘Vuur’, Kunsthal KAdE, Amersfoort
Nog t/m 07-01-2018

WAT ZIE JE

Dit beeld is niet groot, maar je handen zullen elkaar niet raken als je het optilt. Het zal niet boven je hoofd uitsteken, als je het voorzichtig op tafel zet. Het staat onder een heldere kap, een vitrine van glas of epoxy, die het licht breekt en dubbele schaduwen op de bodem veroorzaakt. Het beeld is het ontdaan van stof en vet, geen vingerafdruk is er te zien. Er is helemaal geen spoor te zien van gereedschap of van een aanraking. Wie het heeft gemaakt is uit het zicht verdwenen.

Sleeping Boy, 2016, Oliver Laric, Stereolithography and selective laser sintering,
polyamide, polished epoxy, TuskXC2700T, polyurethane, pearlescent pigment,
water-transfer print, 55 x 111.5 x 101.5 cm
Rotterdam Kunsthal (februari-maart 2017)

Over originelen en kopieën

“Sleeping Boy”, een stilstaande sculptuur van Oliver Laric, stond aan het begin van de tentoonstelling ‘Human / Digital: a symbiotic love affair’, in de Kunsthal, in februari en maart van dit jaar. De sculptuur werd niet door recensenten genoemd. Zonder uitzondering schreven zij over de videoschermen en bewegende beelden van de tentoonstelling en toonden daarmee hun eigen associatie met het woord ‘digital’: het bewegende beeld op internet. Daar horen geen ‘standbeelden’ bij.

Winter’s Passage: Luxor 1985,
Cy Twombly
hout en witte verf, nagels, papier, lijm, sporen van blauw kopersulfaat 53.5 x 105 x 51 cm
Kunsthaus Zürich

De huidige tentoonstelling in het Stedelijk Museum Amsterdam, getiteld Jean Tinguely – Machinespektakel, is chronologisch opgebouwd en neemt je mee langs de ontwikkeling van Tinguely’s oeuvre.
In het begin is de kunstenaar nog jong, vrolijk en enigszins opstandig, zoals het de jeugd betaamt. Gaandeweg wordt hij steeds rijper en je ziet hoe het aantal betekenislagen in zijn werk toeneemt: steeds minder eenduidig wint het aan associatieve rijkdom.

Performatief of niet?

Er ontstaat in mij steeds meer ruimte tussen twee tegengestelde opvattingen van sculptuur: de performatieve, waarbij de kunstenaar en/of een ander mens (publiek) een beslissende rol speelt binnen de opvoering van het kunstwerk, en de statische sculptuur, waarbij een voorwerp alle actie vraagt van de toeschouwer. Performatief (van performance = optreden) werk is tijdelijk, statisch werk is duurzaam. Performatief werk gedraagt zich als een theater-opvoering, statisch werk als een rekwisiet op een podium. Rekwisiet is nieuwe spelling, een slecht soort popularisering van de schrijftaal waardoor je de herkomst van een woord niet meer kunt zien. Rekwisiet komt van het latijnse Requiro = ‘ ik onderzoek’. Volgens Van Dale is een rekwisiet een voorwerp dat nodig is bij een toneelvoorstelling, en als dat zo is wil ik het podium verstaan als de wereld. Een statische sculptuur is in mijn ogen een voorwerp waarmee ik mijn aanwezigheid op de wereld onderzoek.